GUFTAGU WITH GUNVANT SHAH

Question   : Why have you  named your house as ‘Tahuko’?     Mr Jayesh asked through rediff.com

Answer: I believe that ‘Tahuko’ is as pious as a vedmantra.  How can anyone  be unhappy  on this earth which is filled with the divine song or ‘tahuko’ . According to me ‘Tahuko’ is a cosmic symbol of divine symphony and harmony. I wish I also have  this symphony and harmony in my life, so I named my house as ‘Tahuko’. I know that I still have miles to achieve this.

 An excerpt From Gunvant shah’s book ‘Guftagu’ ,which is a Question Answer format book edited by Amisha Shah

3 thoughts on “GUFTAGU WITH GUNVANT SHAH

  1. દેશીઓ, વિદેશીઓ, માતૃભાષા, અંગ્રેજી, અને શિક્ષણનું માધ્યમ
    આ પ્રશ્ન અને સમસ્યા ફક્ત ભારતે જ અનુભવી છે એવું નથી. આજ પ્રશ્ન ઇંગ્લે્ન્ડ અને અન્ય યુરોપીય દેશોમાં પણ ૧૫૦ વર્ષ પહેલાં ઉભો થયો હતો.
    પશ્ચિમના નવજાગૃતિના વૈજ્ઞાનિકો બધું લેટીનમાં લખતા હતા. મહાત્મા ન્યુટન અને મહાત્મા ફેરેડેએ બધું લેટીનમાં જ લખેલું. અને આપણે અંગ્રેજોનો એ શબ્દપ્રયોગ પણ જાણીએ છીએ “એ બધું મારે માટે ગ્રિક અને લેટીન છે.” વિદ્વત્તાપૂર્ણ અંગ્રેજી લખવા માટે લેટીન જાણવું જરુરી છે. એમ ગાંધીજીએ કહેલું. અને ગાંધીજી ઇંગ્લેન્ડમાં થોડું લેટીન પણ ભણેલા. પણ પછી તેમણે સાદી ભાષામાં લખવાનું રાખેલું કારણકે જમાનો બદલતો જતો હતો. જોકે આપણા અંગ્રેજી વર્તમાન પત્રોના લેખકો હજી જુનવાણી વિચારધારામાંથી અજ્ઞાનતાવશ બહાર આવી શક્યા નથી. પણ એવાત જુદી છે.
    માતૃભાષા અને અંગ્રેજી વચ્ચે વિરોધ ક્યાં આવે છે? બંને ભાષાઓનું મહત્વ ક્યાં ક્યાં છે? અને વિસંવાદ ક્યાં ક્યાં છે?
    માતૃભાષા એ નામમાત્ર થી જ દર્શાવે છે કે બાળક તેના શરુઆતના વર્ષો જ્યાંથી તેના મગજનું બેઝીક પ્રોગ્રામીંગ ચાલુ થાય છે તે માતૃભાષામાં ચાલુ થાય છે અને જ્યાંસુધી તે બીજીભાષાના વાતાવરણમાં ફરજીયાતપણે ન આવે ત્યાં સુધી તે માતૃભાષામાં જ વિચારે છે જુએ છે અને ચિન્તન કરે છે. અને આ સમયગાળો ભારતીયો માટે વિદેશમાં કમસેકમ પાંચ વર્ષનો તો હોય જ છે. અને જુઓ આ સમય તેની વિચારવાની આવડતનો અને સમજવાની શક્તિનો પાયો હોય છે.
    વિદેશમાં ભારતીય બાળકો “સામાન્યપણાથી જરા હટકે” વિચારવામાં પાછા પડે છે. તેઓ રુટીન વર્કમાં સારા હોય છે. ગણિતમાં અને સ્પેલીંગમાં પણ સારા હોય છે પણ જ્યાં અવનવું કે કલ્પના ચલાવવાની આવે ત્યારે યુરોપીયનમૂળના લોકો બાજીમારી જાય છે.
    હવે તમે જુઓ, આપણે ભારતમાં અંગ્રેજીમાધ્યમ યુનીવર્સીટીઓમાં, કોલેજોમાં પહેલેથી જ હતું અને હવે તો સ્કુલોમાં પણ ઘણી જગ્યાએ અંગ્રેજી માધ્યમ આવી ગયું છે. જેઓ ગુણાત્મકરીતે આગળ હતા તથા જેઓ આર્થિકસગવડ કરી શક્યા તેઓ પહેલેથીજ વિદેશ વધુ અભ્યાસ અર્થે જતા અને ત્યાં સ્થાયી થતા. છેલ્લા ૧૦૦ વર્ષનો ઇતિહાસ જુઓ. ગુજરાતીઓની વાત છોડો, કેટલા ભારતીયોએ નોબેલ પ્રાઈઝ મેળવ્યું? આંગળીઓના વેઢે નહીં પણ આંગળીઓથી ગણી શકાય અને તે પણ કદાચ એક જ હાથની. આવું શા માટે?
    અંગ્રેજી તો બધાજ ભણે છે. અને અંગ્રેજીનું મહત્વ બધાજ સમજે છે. ફ્રેંચ લોકો અને ઈટાલીના લોકો પણ અંગ્રેજી ભણે છે. પણ તેઓ પોતાના દેશમાં પોતાના વિષયો તો પોતાની માતૃભાષામાં જ ભણે છે. તેઓ અંગ્રેજી ભણે છે અને અંગ્રેજીને મહત્વ આપે છે એ બાબત થી આપણે શિક્ષણનું માધ્યમ, માતૃભાષા નહીં પણ અંગ્રેજી રાખવું એવું સિદ્ધ થતું નથી. વળી યુરોપના દેશો માટે અંગ્રેજી તેમની માસીની ભાષા છે. એ પણ આપણે સમજવું જોઇએ. તેથી તે યુરોપીય પ્રજાને અંગ્રેજી શિખવામાં બહુ મુશ્કેલી ન જ પડે. જેમ આપણને હિંદી કે મરાઠી શિખવામાં મુશ્કેલી પડતી નથી.
    હવે જો બીનયુરોપીય વિકસિત દેશો જોઇએ તો રશીયા અને ચીન અને જાપાનનો દાખલો લઇ શકાય. રશીયા તો દહીં દુધમાં કહેવાય. અંગ્રેજી તો તેમની માસી થાય. ચીન અને જાપાને આયોજન પૂર્વક અંગ્રેજીને મહત્વ આપ્યું છે. તો પણ પોતાના દેશમાં તો તેઓ માતૃભાષામાં જ ભણે છે. સંશોધન ક્ષેત્રે પણ જાપાન અને ચીન આપણાથી ૫૦ વર્ષ આગળ છે. તેઓનું અંગ્રેજી ત્યાં વસતા ભારતીયો કરતાં નબળું હશે પણ તેમના વિષયમાં તેઓ નિષ્ણાત હોય છે. આપણે થોડીક “આઈટી” માર્કેટમાં ઘુસમારી તેમાં તો આપણે “ધન્ય ધન્ય થઇ ગયા”.
    પણ તમે જુઓ, અમેરિકામાં અને લગભગ બધે જ ખાસ કરીને ચીન અને જાપાને સાર્વત્રિક ઘુસ મારી છે તે અચમ્બો પમાડે તેવી છે. અમેરિકામાં મકાનોમાં (ખાસ કરીને આઉટ સ્કર્ટ વિસ્તારોમાં) મકાનો લાકડાના અને નિશ્ચિત ડીઝાઇનના હોય છે. તેના બાંધકામના ઓજારો પણ સ્પેસીયલ અને જાતજાતના હોય છે. અને તે ફક્ત ત્યાં જ વપરાય છે. અને તેમાં પણ ચીને જબરજસ્ત ઘુસમારી છે. ઇલેક્ટ્રિકલ ઓજારોથી શરુ કરીને સાદા ઓજારોમાં બનાવટ ચીનની હોય છે. હવે આજની તારીખમાં પણ ચીનાઓ અને જાપાનીઓ પણ પોતાના દેશમાં પોતાની માતૃભાષામાં જ ભણે છે. તો આનું કારણ શું?
    આનું કારણ એજ કે તેઓ અંગ્રેજીના ગુલામ થયા નથી. તેઓ અંગ્રેજીને સાધન માને છે. અને સાધનનો ઉપયોગ કરવાનું શીખી લે છે. વિષય વિચાર અને ચિંતન એ મૂળભૂત તત્વ છે અને તેમાં માતૃભાષા(પોતાના દેશમાં) શ્રેષ્ઠ આધાર હોય છે.
    સારું અંગ્રેજી અને વિષયની નિપૂણતા એ બંને જુદી વસ્તુ છે. એક જગ્યાએથી માણસ બીજી જગ્યાએ કેમ જાય છે? કારણકે બીજી જગ્યાએ તેને તક મળી જે તેને પોતાની ભૂમી પર ન મળી. મુંબઇનો ૬૦ ટકા ધંધો ગુજરાતીઓના હાથમાં છે. જો હોંશીયારી અંગ્રેજી ભાષા થકી હોત તો બીજા લોકોએ તે કબજે કર્યો હોત.
    રાજસ્થાની મજુર પણ બહાર નિકળી જાય છે અને વાણીયો પણ બહાર નિકળી જાય છે. વાણીયો નવી જગાએ જઇ દટાયેલી તકને વિકસાવે છે. રાજસ્થાની મજુર તો નવી જગ્યાએ તક હતી જ એટલે ત્યાં ગયેલો. બેમાંથી કોઈ પણ પોતાની મૂળભૂમિમાં ભુખે મરવા માગતા નથી. તેમને માટે બહાર ન જવું કે જવું એ જીવનમરણ નો સવાલ છે.
    હવે રહી સરકારી નોકરીની વાત. મુંબઇમાં તો ગુજરાતીઓ પહેલેથી જ છે. તેઓ બધાજ અંગ્રેજી માધ્યમાં ભણેલા. તમે કેન્દ્ર કે રાજ્યની નોકરીઓમાં જુઓ કેટલા ગુજરાતીઓ છે?
    પ્રભાદેવીના ટેલીફોનભવનમાં જેટલા ગુજરાતીઓ હતા તેના કરતાં વધુ મસ્કતમાં (સુલ્તાનેત ઑફ ઓમાન)માં મીનીસ્ટ્રી ઑફ ટેલીકોમ્યુનીકેશનના બીલ્ડીંગમાં વધુ ગુજરાતીઓ હતા(૧૯૯૨-૯૩).
    ૧૯૮૭ના અરસામાં મુંબઈ ટેલીફોન્સ (MTNL)માં “સ્ટેનો”ની ૪૦ જગાઓમાંથી ૩૯ જગા મલબારીઓથી ભરવામાં આવી. શિવસેનાએ વાંધો ઉઠાવ્યો. પછી શું થયું ખબર નથી.
    પંજાબ સ્ટેટ પબ્લિક સર્વીસ કમીશનના ચેરમેનના ઘરે દરોડો પડ્યો અને એક કરોડ રુપીયાની કેશ મળી. મારા મિત્રે કહ્યું કે વાસ્તવમાં ક્યાંય વધુ રકમ હતી.
    પરપ્રાંતના અંગ્રેજીની વાત કરો છો? જેમ ગુજરાતના પાંચમીમાં ભણતા વિદ્યાર્થીને ગુજરાતી વાંચતા આવડતું નથી તો યુપીના ઓછામાં ઓછા ૮૦ ટકા સ્નાતકને પોતાનો બાયોડેટા ફોર્મ તૈયાર કરીને આપ્યું હોય તો પણ રનીંગ એબીસીડી તો જવા દો પણ પહેલી બીજીમાં પણ બરાબર લખતાં આવડતું નથી.
    જો તમે યુપી, બીહાર, પંજાબ કે બંગાળનું ક્રિમ લેયર લો અને ગુજરાતનો સામાન્ય વિદ્યાર્થી લો તો પછી તમે ગુજરાતીઓને, મગન માધ્યમને અને મોરારજી દેસાઈને જરુર ભાંડી શકો. દક્ષિણ ભારતીય વિષે પણ આજ વાત લાગુ પડે છે. નોકરીઓ બાબતમાં કંડીશનો લાગુ પડે છે.
    પોલીસની ભરતી હેમખેમ થાય તે માટે મોદીકાકાના પ્રયત્નોને દાદ આપવી પડે. હવે જે બિહારી ડીએમ-સાહેબો (ડીસ્ટ્રીક્ટ મેજીસ્ટ્રેટો) ઘાસની વહેંચણી પણ નકરી શકે તે બીજું શું ઉકાળવાના છે અને તેમના અંગ્રેજીને શું ધોઇ પીવું છે?
    તમે યુરોપના કોઇ પણ દેશમાં જાઓ. જો તમે ત્યાંની સ્થાનિક ભાષા ન જાણો તો તમારે માટે આગળ વધવાની શક્યતા નથી જ. આજ વાત ચીન, જાપાન, કોરિઆ અને થાયલેન્ડ વિગેરે માટે લાગુ પડે છે. તમે પોતે ત્યાં કશી વાટાઘાટો ન કરી શકો.

  2. I was present in amdavad matrubhash vandna rally at
    gujarat sahtya parishad.When all parents thought for giving education in english medium,my both dikre and dikro studied in gujarati medium and gradution completed from H.L.commercecollege and both are well settled.
    I remember my college life.I had studied from 1st to B.Sc.
    from kadi (n.g.)in gujarati medium and studied D.T.C. from M.S.Uni.Baroda in
    English medium in 1976 and i got first class in D.T.C.
    So I request all gujarti to put there child in gujartee medium
    school.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s