Gunvant Shah in Ahmedabad on 3-7-2010

‘ખંડિત યુગલત્વનો ચિત્કાર આજે પણ યથાવત્ છે’

Source: Bhaskar News, Ahmedabad   |   Last Updated 2:12(04/07/10)
 
 
 

 
  
 

‘કાલગંગા અવિરત વહેતી રહે છે, પરંતુ સમસ્યા એ જ રહે છે – ખંડિત યુગલત્વનો ચિત્કાર ! વાલ્મીકિ રામાયણમાં રામ અને સીતા ખંડિત યુગલ હતાં અને તેમનો ચિત્કાર વર્તમાન યુગના અનેક યુગલોને ચિત્કાર બની રહ્યો છે. આજે ૨૧મી સદીમાં પણ આપણે યુગલત્વનો સ્વીકાર કરતા નથી. બે મળેલા જીવને જંપીને બેસવા દેતા નથી.

આજે પણ રામાયણકાળનો યુગલત્વનો ચિત્કાર સંભળાય છે તેની સામેના પડકાર દેખાય છે. તેથી જ વાલ્મીકિ રામાયણને ‘કાવ્યબીજમ્ સનાતનમ્’ કહેવાયું છે.’ જાણીતા સમાજ ચિંતક અને દિવ્ય ભાસ્કરના કટાર લેખક ગુણવંત શાહે શનિવારની સાંજે ‘વાલ્મીકિ રામાયણ’ને પોતાના અંદાજમાં સાહિત્યરસિકો સમક્ષ મૂકતા આ શબ્દો કહ્યા હતા.

વાંચે ગુજરાત અભિયાન અંતર્ગત ‘મને ગમતું પુસ્તક વાર્તાલાપ’નું સૌથી પ્રથમ વકતવ્ય ગુણવંત શાહનું સાહિત્ય પરિષદમાં યોજાયું હતું. વાલ્મીકિ રામાયણમાં સત્ય અને કાવ્ય બંને હોવાથી તે વધુ પ્રિય હોવાનું જણાવતા તેમણે કહ્યું હતું કે,‘રામાયણ એ ખંડિત યુગલત્વ અથવા મિથુનત્વનો ચિત્કાર રજૂ કરતું મહાકાવ્ય છે. સીતાનું અપહરણ, અગ્નિપરીક્ષા કે પછી સીતાનો ત્યાગ અથવા તેનું ધરતીમાં સમાઇ જવું એ બધામાં ખંડિત યુગલત્વનો ચિત્કાર છે.

અશ્વમેઘ યજ્ઞ વખતે રામ દ્વારા સીતાની સુવર્ણપ્રતિમા બનાવવા કહે છે, એ પણ ખંડિત યુગલત્વનો ચિત્કાર છે.’ તેમણે કહ્યું હતું કે,‘રાવણ ખુદ વાલ્મીકિ રામાયણમાં સ્વીકારે છે કે રામનું માયાવી સ્વરૂપ ધારણ કરતાં મારી વૃત્તિ બદલાઇ જાય છે. રામના વિરહમાં ભરત માતાને કહે છે ‘જનની મૈં ન જિયું રામ બિન..’. બહુપત્નીત્વ જે યુગમાં સહજ હતું, ત્યાં રામ સીતાને સમર્પિત રહી અનોખું પિતૃતર્પણ કરે છે. આવું મહાકાવ્ય રામાયણ એ આપણી સંસ્કૃતિનો ભવ્યતમ વારસો છે, પરંતુ હવે આપણે તેનાથી કપાઇ ગયા છીએ.’

આ ભવ્ય વારસાથી ફરી સાંકળવા માટે મોરારિ બાપુની કથા ઠેર ઠેર થવી જોઇએ. પાઠ્યપુસ્તકોમાં રામાયણના પ્રસંગો વધુ આવરી લેવા જોઇએ. ઘેર-ઘેર રામાયણ પહોંચવું જોઇએ એમ ગુણવંત શાહે કહ્યું હતું. વાંચે ગુજરાત અભિયાનના સહમંત્રી રાજેન્દ્રભાઇ પટેલે જણાવ્યું હતું કે,‘આ પ્રવચન બાદ ગુજરાતમાં ૧૫૦ વાર્તાલાપ યોજાશે. જેમાં ૨૫ વાર્તાલાપ જેલમાં થશે. વાંચે ગુજરાત અભિયાનનો આશય એક નવી ચેતનાને સ્પંદિત કરવાનો છે.’ આ અભિયાનના માનદમંત્રી મહાદેવભાઇ દેસાઇએ પ્રથમ વાર્તાલાપમાં હાજર સૌ કોઇ સુધિશ્રૌતાઓનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s