ગુણવંત શાહ: ભ્રષ્ટાચારના ઉકરડા પર બેઠેલો આમ આદમી

અણ્ણાસાહેબની સ્વચ્છ છબી પર ગાંધીટોપી આબાદ શોભે છે. આજે આવા નિ:સ્વાર્થ માણસો હાજર સ્ટોકમાં ક્યાં છે? અણ્ણાસાહેબની માગણી સાવ સાચી છે. જે નિષ્પક્ષ અને નિ:સ્વાર્થ હોય તેવા જ માણસના શબ્દનું જ વજન પડે છે. શીલ વિનાનો વિદ્રોહ પણ લાંબો નથી ચાલતો. આજે તો એવું લાગે છે કે સમગ્ર દેશની સજ્જનશક્તિ અને નિષ્ઠકલંક સત્વશીલતા અણ્ણાસાહેબની સાથે છે.

ભ્રષ્ટાચાર સર્વપક્ષી છે, સર્વધર્મી છે અને સર્વથા સેક્યુલર છે. એ કર્મશીલોને પણ ઝટ છોડતો નથી. એક એવી ઋતુ જામી છે, જેમાં પ્રામાણિક રહેવા ઇચ્છે તે સજ્જન પણ પ્રામાણિક રહી ન શકે. જવું ક્યાં? જે મનુષ્ય ભદ્ર હોય તે પ્રામાણિક હોય જ એવું નથી.

કોમનવેલ્થ ગેમ્સનો ગોટાળો બહાર આવ્યો ત્યાં તો ૨ જી સ્પેકટ્રમનું કૌભાંડ બહાર આવ્યું. એ બધું પ્રજા પચાવી શકે ત્યાં કર્ણાટકના મુખ્યપ્રધાન યેદીયુરપ્પાના ગોટાળા પ્રગટ થયા. દેશને હજી માંડ કળ વળે તે પહેલાં ઇસરોનું કૌભાંડ પ્રગટ થયું. પછી આવ્યા થોમસ અને હસનઅલી. ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ પણ ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપોમાં સપડાયા.

આપણા દેશમાં બે પ્રકારના લોકો વસે છે: પ્રામાણિક અને અપ્રામાણિક. જરાક આગળ વધીએ તો જણાશે કે કેટલાક લોકો થોડા થોડા પ્રામાણિક અને થોડા થોડા અપ્રામાણિક હોય છે. આવો અર્ધનિર્દોષ માણસ જ ‘આમ આદમી’ કહેવાય છે. એ આદમી ક્યારેક ચીભડાંની ચોરી કરે છે, પરંતુ દલો તરવાડી નથી હોતો. કોઇ જયપ્રકાશ કે અણ્ણા હજારેની પ્રેરણા મળે, તો આમ આદમીનો માઇક્રો ભ્રષ્ટાચાર પણ ટળવા માટે આતુર હોય છે. આપણો દેશ આજે રીઢા ગુનેગારોની જાળમાં ફસાયો છે. કોઇ મૂર્ખ માણસ જ ભ્રષ્ટાચારને એક રાજકીય પક્ષ સાથે જોડે. ભ્રષ્ટાચાર સર્વપક્ષી છે, સર્વધર્મી છે અને સર્વથા સેક્યુલર છે. એ કર્મશીલોને પણ ઝટ છોડતો નથી. એક એવી ઋતુ જામી છે, જેમાં પ્રામાણિક રહેવા ઇચ્છે તે સજ્જન પણ પ્રામાણિક રહી ન શકે. જવું ક્યાં? જે મનુષ્ય ભદ્ર હોય તે પ્રામાણિક હોય જ એવું નથી.

ભારતના કોઇપણ શહેરમાં તમે મંદિર, મસ્જિદ, ચર્ચ, ગુરુદ્વારા કે દેરાસર વટાવ્યા વિના એક કિલોમીટર પણ ચાલી ન શકો. આટલાંબધાં ધર્મસ્થાનો તમે અન્ય કોઇ દેશમાં જોયાં છે? ધાર્મિકતા અને પ્રામાણિકતા વચ્ચે છુટાછેડા થઇ જાય પછી જે બચરવાળ, ગરીબ, નિર્વીર્ય અને રુગ્ણ સમાજ બચે તે આપણને સદી ગયો છે. કોઇ અણ્ણા હજારે લગભગ ગાંધીજીની માફક આપણને જગાડવા મથે છે, પરંતુ આપણે હજી કલોરોફોર્મના ઘેનમાં છીએ. નથી બચી કોઇ ધર્મનિષ્ઠા કે નથી બચી કોઇ રાષ્ટ્રનિષ્ઠા. કુંભકર્ણ કલોરોફોર્મ સૂંઘીને સૂઇ ગયો છે!

સુબ્રહ્નણ્યમ સ્વામીને ‘સીધી બાત’ કાર્યક્રમમાં એમ. જે. અકબરે અંતે એક પ્રશ્ન પૂછ્યો હતો: ‘તમારા અભિપ્રાય મુજબ ભારતના શ્રેષ્ઠ વડાપ્રધાન કોણ?’ એક ક્ષણના પણ વિલંબ વિના સ્વામીએ કહ્યું: ‘મોરારજી દેસાઇ ભારતના શ્રેષ્ઠ વડાપ્રધાન હતા.’ તરત જ અકબરે વળતો પ્રશ્ન કર્યો: ‘તમે મોરારજીભાઇને શ્રેષ્ઠ વડાપ્રધાન કયા કારણે કહો છો?’ સ્વામીનો જવાબ હતો: ‘ઉનકી કથની ઔર કરણી મેં અંતર નહીં થા.’ આવા મોરારજીભાઇના નામે આજે દેશમાં એક પણ યુનિવર્સિટી નથી, એક પણ હોલ નથી, એક પણ પુલ નથી કે એક પણ એવોર્ડ નથી.

આજે તો સુબ્રહ્નણ્યમ સ્વામી કૌરવસભામાં દ્રૌપદીનું વસ્ત્રહરણ થતું હતું, ત્યારે જોરથી બરાડો પાડનારા વિકર્ણ જેવા જણાય છે. હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રોફેસર રહી ચૂકેલા સ્વામી પોતાની રીતે ભ્રષ્ટાચારના નરકાસુર સામે લડી રહ્યા છે. તેઓ કોઇ એક પક્ષના ભ્રષ્ટાચાર સામે લડનારા નથી. આ બાબતે તેઓ ભાજપને પણ નહીં છોડે.

તમે એક ઘટનાની નોંધ લીધી? કેરાલાના સ્વચ્છ મુખ્યપ્રધાન વી. એસ. અચ્યુતાનંદે ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી નોંધાવી તેમાં જે એફિડેવિટ રજૂ કર્યું તેમાં પોતાની કોઇ જ સ્થાવર-જંગમ મિલકત નથી તેમ જણાવ્યું હતું. એમણે જણાવ્યું કે એમના હાથ પર રૂપિયા ૩૦૦૦ની રોકડ રકમ છે અને બેંક ડિપોઝિટ રૂપે રૂપિયા ૮૦,૨૯૫ છે. આવા સ્વચ્છ અને લોકપ્રિય નેતા હવે મ્યુઝિયમમાં જોવા મળશે. તામિલનાડુમાં તો મતદારોને ખરીદવા માટે લહાણી કરવાની બીભત્સ હરીફાઇ કરુણાનિધિ અને જયલલિથા વચ્ચે ચાલી રહી છે.

કરુણાનિધિની ત્રણ પત્નીઓ દ્વારા પેદા થયેલાં ચાલાક ફરજંદોએ એટલું ધન એકઠું કર્યું છે કે ‘કરોડ’ શબ્દ શરમાઇ મરે! લૂંટની વહેંચણીમાં સંતાનો વચ્ચે થતી બેશરમ તકરાર જોવા માટે ધૃતરાષ્ટ્રની માફક કરુણાનિધિ લાંબું જીવે એવી પૂરી શક્યતા છે. (‘કરુણાનિધિ’ શબ્દ મૂળે તુલસીદાસજીએ રામ માટે પ્રયોજેલો છે). એ રાજાના વિકરાળ ભ્રષ્ટાચારમાં કરુણાનિધિના પરિવારનો ભાગ હોય એવો વહેમ જાગ્રત નાગરિકોને પડી ચૂક્યો છે.

કોમનવેલ્થ ગેમ્સનો ગોટાળો બહાર આવ્યો ત્યાં તો ૨ જી સ્પેકટ્રમનું કૌભાંડ બહાર આવ્યું. એ બધું પ્રજા પચાવી શકે ત્યાં કર્ણાટકના મુખ્યપ્રધાન યેદીયુરપ્પાના ગોટાળા પ્રગટ થયા. દેશને હજી માંડ કળ વળે તે પહેલાં ઇસરોનું કૌભાંડ પ્રગટ થયું. પછી આવ્યા થોમસ અને હસનઅલી. ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ પણ ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપોમાં સપડાયા. કદી તમે ‘બનાવટી પાઇલટ’ જેવા બે શબ્દો સાંભળ્યા હતા ખરા? બાલવા સાથે દાઉદ ઇબ્રાહીમ જોડાય ત્યારે એમાં કયા કયા નેતાઓની સંડોવણી હશે? લશ્કરના સર્વોચ્ચ વડા પણ આદર્શ ગોટાળામાં સંડોવાયેલા હોય તો જવું ક્યાં? વડાપ્રધાન નરસિંહ રાવ માંડ માંડ જેલમાં જતાં બચ્યા હતા.

નિતીન ગડકરીએ યેદીયુરપ્પા અંગે એક સાચી વાત કહી દીધી: ‘તેઓ કાયદાકીય દ્રષ્ટિએ ગુનેગાર ન હોય, તોય નૈતિક દ્રષ્ટિએ નિર્દોષ નથી.’ લગભગ આ જ તર્ક સોનિયા ગાંધીને લાગુ પડે છે. તેઓ કાયદાકીય દ્રષ્ટિએ ભલે બેગુનાહ હોય, નૈતિક દ્રષ્ટિએ દોષમુક્ત નથી. મામા કવોટ્રોચીને નિર્દોષ માનવા કોઇ કોંગ્રેસી પણ તૈયાર નથી. રાજકારણીઓ ખાનગીમાં સત્ય બોલતા હોય છે. મહાત્મા ગાંધીની છાયામાં સત્ય, અહિંસા અને સાધનશુદ્ધિની વાતો આપણા દેશમાં સૌથી વધારે થાય છે. આમ છતાં જથ્થાબંધ તથા છુટક અપ્રામાણિકતાની બોલબાલા આટલી બુલંદ કેમ છે? લોકો ડગલે ને પગલે જૂઠું બોલે છે.

કેવળ રાજકારણીઓ જૂઠું બોલે છે એવા ભ્રમમાં રહેશો નહીં. દેશના સેવકો અને કર્મશીલો આ બાબતે રાજકારણીઓ કરતાં ઊતરે તેમ નથી. આવી પ્રજાને જયપ્રકાશ કે મોરારજી ક્યાંથી મળવાના? દુર્ગંધ સામે વિદ્રોહ જાગે તે માટે પણ દુર્ગંધ પ્રત્યે ઘૃણા હોય એ જરૂરી છે. આપણી ખોખલી ધાર્મિકતા પણ ભ્રષ્ટાચારના મહાસાગર પર તરતી સ્ટીમર જેવી છે. નબળી પ્રજાને આત્મવિશ્વાસ અને આત્મગૌરવથી ભરેલા પ્રામાણિક નેતા પ્રત્યે થોડોક અણગમો કેમ હોય છે? મોરારજી દેસાઇને ગાળો ભાંડનારા લોકો એમની કડવી વાણીની વાજબી ટીકા કરતા, તોય તેઓની સ્વચ્છ શાસન શૈલીની પ્રશંસા કરવાનું અવશ્ય ટાળતા. મંદપ્રાણ પ્રજા તેજસ્વી અને ઓજસ્વી નેતાને ઝટ વેઠી નથી શકતી.

જે ભ્રષ્ટાચાર દેશમાં વ્યાપ્યો છે તેમાં આપણો થોડોક ફાળો અવશ્ય છે. કોઇ પણ જમીન, મકાન, પ્લોટ કે દુકાનનો સોદો થાય ત્યારે એક પ્રશ્ન ખાનગીમાં અવશ્ય પુછાય છે: ‘બ્લેકમાં કેટલા અને વ્હાઇટમાં કેટલા?’ જ્યારે અને જ્યાં કોમી હુલ્લડ થાય, ત્યારે અને ત્યાં આપણો અપ્રત્યક્ષ છતાં સીધો ફાળો હોય છે. આવું જ રાષ્ટ્રીય કક્ષાના ‘મેગા ભ્રષ્ટાચાર’ માટે કહી શકાય. આપણો ‘માઇક્રો ભ્રષ્ટાચાર’ જ વિરાટ ભ્રષ્ટાચારનો ખરો જનક છે.

લાલુપ્રસાદ, મુલાયમ, કરુણાનિધિ, બાદલ, જયલલિથા કે યુદીયુરપ્પાને ચૂંટે છે કોણ? મતદારો આજે પણ વ્યક્તિપૂજા અને પરિવારપૂજાથી દોરવાય છે. હરામની કમાણી ભલભલાને ગળચટી લાગે છે. ભારતનો આમ આદમી પોતે સજેઁલા ભ્રષ્ટાચારના ઉકરડા પર બેઠો છે. એનું નાક ઉકરડાની દુર્ગંધથી ટેવાઇ ગયું છે. આ બાબતે સામ્યવાદી નેતા અચ્યુતાનંદ રણમાં રણદ્વીપ જેવા છે.

ઇજિપ્તના કૈરોમાં તહ્રિર ચોકમાં લોકો જે રીતે સડક પર ઊતરી આવ્યા તે રીતે પ્રજાનો અહિંસક આક્રોશ દિલ્હીમાં પ્રગટ થાય એ શક્ય છે? લોકતંત્રમાં લોકોનો ક્રોધ ઘણી રીતે પ્રગટ થઇ જતો હોય છે. ગાળાગાળી ગમે તેટલી અશ્લીલ હોય તોય મારામારીમાં થતી હિંસાથી મુક્ત હોય છે. અણ્ણાસાહેબની સ્વચ્છ છબી પર ગાંધીટોપી આબાદ શોભે છે. આજે આવા નિ:સ્વાર્થ માણસો હાજર સ્ટોકમાં ક્યાં છે? વડાપ્રધાન અંગત કક્ષાએ સ્વચ્છ ખરા, પરંતુ તેઓ ભ્રષ્ટ માણસોના ગરબા વચ્ચે લાચારપણે ઊભા છે.

અણ્ણાસાહેબની માગણી સાવ સાચી છે. જે નિષ્પક્ષ અને નિ:સ્વાર્થ હોય તેવા જ માણસના શબ્દનું જ વજન પડે છે. શીલ વિનાનો વિદ્રોહ પણ લાંબો નથી ચાલતો. આજે તો એવું લાગે છે કે સમગ્ર દેશની સજ્જનશક્તિ અને નિષ્ઠકલંક સત્વશીલતા અણ્ણાસાહેબની સાથે છે. જયપ્રકાશની નિષ્ફળતા પણ ઇન્દિરા ગાંધીની સફળતા કરતાં ઊંચેરી હતી. જેલમાં જયપ્રકાશે કવિતા લખી હતી, તેમાં પ્રથમ પંક્તિ હતી: ‘યહ જીવન વફિલતાઓં સે ભરા હૈ.’ (લખ્યા તા. ૫-૪-૨૦૧૦).

પાઘડીનો વળ છેડે

માનવ-અધિકારનો સૌથી ભૂંડો ભંગ એટલે ભ્રષ્ટાચાર.- જસ્ટિસ ક્રિશ્ના ઐય્યર

13 thoughts on “ગુણવંત શાહ: ભ્રષ્ટાચારના ઉકરડા પર બેઠેલો આમ આદમી

  1. No one should claim that he is victim of corruption. Since we did not fight in the first place, the corruption has become like a indefatiguable demon. We are the perpatrators of corruption. Favours, quick results lead to corruption. Thus, we are the culprits and victims simultaneously.
    YOur idea of politicians filing an affidavit is welcome and needs to be implemented .
    Human beings are the least developed entity of all creations of God.

    Pranam,
    Nikhil @9376214434

    • Dear Nikhil,
      I appreciate your thoughts very much. They seem to be acidic. Every school should have in their curriculam one text book of extra reading ( in all languages) wherein their are chapters which inspire future citizens not to be corrupt. It should also inspire them to fight the corruption prevelent on every office table.

      Gunvant Shah

  2. Sir

    Once again I repeat that we are fortunate that we have Mr Gunvant Shah with us. Sir your thoughts are Cristal clear & transparent. Such truthful writing in today’s time is rare or I must say it is non existent. You should be writing in National News paper like Time of India. Mr Chetan Bhagat can learn a thing or two form you on writing to inspire Indian youth. I must say contribution from Chandrakant Bakhsi, Saurabh Shah & Gunvant Shah is significant in changing mind set of Gujarati people.

    • Dear Nishid,
      I am ready if somebody can translate my articles into english and put it on blog. I have no time for translation, let us see what happens

      Thank you for your kind words.
      Appreciatively yours

  3. Sir

    This article is fantastic & I strongly believe that translation should be published in All National English News Papers. Just one point: How can Prime minister be “Lachar”, how can Prime minister of a Nation like India can afford to be lachar? He is not an ordinary man, if Head of the Govt. is lachar & if we tolerate that, than we deserve Kalmadi, Raja, and Pawar etc.

  4. Sir (or Manisha madam)
    Very good article indeed.
    One kind request to Gunvantbhai. I think a lot of people have written about Corruption, in general and particularly in India. But very few (or probably none) have suggested solutions.
    With a mindset as broad as yours, thought process as clear as yours, common sense as “un-common” as yours, it would be great to read on your thoughts about “How to cure – or rather start curing – corruption in India”

    Many thanks and best wishes
    Hardik Desai

    • Dear Hardik,

      Tomorrow i am going to lecture in Ahmedabad with Mister Subramanin Swami. I am going to be very academic in the lecture. You may find your answer in the lecture.

      Gunvant Shah

  5. વડાપ્રધાન અંગત કક્ષાએ સ્વચ્છ ખરા, પરંતુ તેઓ ભ્રષ્ટ માણસોના ગરબા વચ્ચે લાચારપણે ઊભા છે…….(માનવી ના હૃદય ની ભીતર પડેલી લાલશા સિવાય શું માનવી લાચાર હોઈ શકે ખરો?)

  6. Gunvant Bhai
    I think the persons responsible for Bhastachar or those in the position to label it as a crime and bring the culprits to the court to answer such charges and to return the proceeds of their loot.

    They are of course Manmohan Singh and Sonia Gandhi.

    I presume they would have to ensure that their records, like Anna saheb is clean, if it has been dirty, they have to clean it up before they are ready for action.

    I am under the inpression that they are just doing that, knowing that the present awareness if turned into revolution can destroy them and they would have to seek asuitable exile destinations.

  7. Gunvantbahi

    I hope you will put the entire context of your lecture of the 30th April on the web;
    it would be intersting to see what advice you give and what the media make of it; or have made of it.

    Vivek

  8. આ મૂળભૂત પ્રશ્નો હલ કરતા ભારત સરકારને વર્ષો લાગશે.

    Here is a link for Political corruption

    http://en.wikipedia.org/wiki/Political_corruption
    http://en.wikipedia.org/wiki/Corruption

    http://kenpatel.wordpress.com/

    ચાલો સાથે પ્રયત્ન કરીએ ગુજરાતીને રાષ્ટ્રલિપિ બનાવવાનો……

    GUJARAT PLUS…

      • Gunvantbhai,

        Since you are very popular in Gujarati Literature, I hope you will write more articles about promoting Gujarati Lipi in other Indian states.As you know that English is an international language but Gujaratis are forced to study in Hindi which is non technical and it’s script is not computer-usable simple like Gujarati. Hindi people taught us Hindi in our own school at our own expense. why we can’t teach them a simple Gujarati script.Why not convert all Hindi school books in Gujarati script and also publish Hindi papers from Gujarat in Gujarati Script.

        Thanks for above reply,
        kpatel

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s