માતા એલોપથી ચિકિત્સાની નિંદા કરશો નહીં . DIVYA BHASKER, 4-10-2013

કોઇ પણ સમજુ માણસને રોજ ગોળી ગળવાનો શોખ નથી હોતો. આવી ગોળી ગળવી એ ગાંધીવિરોધી હરકત છે. વાત તો સાચી, પરંતુ મરવાનું ગમતું નથી. એલોપથીમાતાની અમથી નિંદા ન હોય. એલોપથી ચિકિત્સામાં કેટલીક એવી બાબતો છે, જે અન્ય ચિકિત્સા પદ્ધતિઓમાં નથી. વિજ્ઞાન સાથે જરૂરી એવી ચોકસાઇ, ભવિષ્યકથન અને પ્રયોગાધારિત ઔષધીઓનું વૈશ્વિક નેટવર્ક અન્ય ચિકિત્સા પદ્ધતિઓમાં ઝટ જોવા મળતું નથી.

 

 

 

સાવ સાચો પ્રસંગ છે. સુરતની સરદાર માર્કેટ પાસે એક લાચાર લકવાગ્રસ્ત માણસ ખાટલામાં પડેલો હતો. એના હાથે અને પગે પાટા બાંધેલા હતા. ખાટલો માથા આગળના ભાગે થોડોક ઊંચો રહે એવી વ્યવસ્થા હતી. એ લાચાર મનુષ્યનું નામ ગાંડાભાઇ હતું. લાચાર ગાંડાભાઇનો મિજાજ લાચાર ન હતો. લોકો મળવા આવે અને નવી નવી સલાહ આપતા જાય. નુસખા સાંભળી સાંભળીને કંટાળી ગયેલા ગાંડાભાઇએ પોતાના માથા પાછળ રાખેલા પાટિયા પર એક સંદેશો લખાવ્યો: ‘લવિંગના તેલનું માલિશ કરવાનું રાખ્યું છે તેથી કોઇએ નવી સલાહ આપવી નહીં.’ લકવાના રોગ માટે એલોપથીની જ ટ્રીટમેન્ટ ચાલુ હતી તોય ગાંડાભાઇએ સંદેશો મૂકીને ડાહ્યું કામ કર્યું

વડાપ્રધાન ડો. મનમોહનસિંહ, લોર્ડ ભીખુ પારેખ, નારાયણ દેસાઇ, વિનોદ ભટ્ટ અને ગુણવંત શાહ આજે હજી જીવે છે તેનો સઘળો જશ એલોપથીમાતાને ફાળે જાય છે. આજે આ બધા જ દર્દીઓ એલોપથીની ગોળીઓ ખાઇ ખાઇને જીવી રહ્યા છે. નારાયણ દેસાઇ ભોજન લેતાં પહેલાં જ પોતાની થાળીમાં ત્રણ-ચાર ગોળીઓ ગોઠવી દેતા હોય છે. આવા ‘અહિંસક ગોળીબાર’ વિના ન જીવી શકે એવા લાખો દર્દીઓ હરતા-ફરતા-બોલતા રહ્યા કારણ કે કોઇ ને કોઇ જીવલેણ રોગમાં ફસાયા પછી તે સૌને હોસ્પિટલમાં થતી સર્જરીએ ઉગારી લીધા. દિવસમાં મારે કુલ આઠ ગોળીઓ નિયમિતપણે ગળવી પડે છે. એ બધી જ ગોળીઓ મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓમાં તૈયાર થયેલી છે. કોઇ પણ સમજુ માણસને રોજ ગોળી ગળવાનો શોખ નથી હોતો. આવી ગોળી ગળવી એ ગાંધીવિરોધી હરકત છે. વાત તો સાચી, પરંતુ કોઇને મરવાનું ગમતું નથી. એલોપથીમાતા જીવનદાયિની છે. એની અમથી નિંદા ન હોય.

એલોપથી ચિકિત્સામાં કેટલીક એવી બાબતો છે, જે અન્ય ચિકિત્સા પદ્ધતિઓમાં નથી. એલોપથી પાસે સ્ટેથોસ્કોપ છે, ઇંજેક્શન છે, બ્લડપ્રેશર માપવાનું યંત્ર છે, બ્લડસ્યુગર માપવાની પ્રયુક્તિ છે, પેશાબનું પૃથક્કરણ કરવાની પ્રયુક્તિ છે, સર્જરી છે, એક્સ-રે મશીન છે, ઇકો-કાર્ડિયોગ્રામ છે, એમ.આર.આઇ. ટેસ્ટ માટેનું યંત્ર છે અને રોગના ચોક્કસ નિદાન માટેની કેટલીય કસોટીઓ છે. ડોક્ટર નથી તેથી વધારે લખવાની મારી પાત્રતા નથી. એટલું જ કહેવું છે કે વિજ્ઞાન સાથે અત્યંત જરૂરી એવી ચોકસાઇ (precision), ભવિષ્યકથન (prediction) અને પ્રયોગાધારિત ઔષધીઓનું વૈશ્વિક નેટવર્ક અન્ય ચિકિત્સા પદ્ધતિઓમાં ઝટ જોવા મળતું નથી. જ્યાં પ્રયોગ સાથે જોડાયેલું સંશોધન હોય ત્યાં પ્રયોગ-નિયમન (એક્સ્પેરિમેન્ટલ કન્ટ્રોલ) પર આધારિત તંત્ર ન હોય તો જે તે દવા અસરકારક નથી બનતી.

આવું ખર્ચાળ સંશોધન પ્રાણીઓ પર વર્ષો સુધી ચાલતું રહે પછી જે તે કેમિકલ કેટલું અસરકારક છે તેનો નિર્ણય લેવાતો હોય છે. આવા સંશોધનમાં ટ્રાયલ એન્ડ એરર ન ચાલે. આવા સંશોધનમાં રાષ્ટ્રીય સરહદો ખરી પડે છે. કેન્સરની દવા શોધવા માટે કેટલાય દેશોની લેબોરેટરીઝમાં કેટલાંય મેડિકલ સંશોધનો ચાલી રહ્યાં છે. આ સંશોધનો અતિ ખર્ચાળ હોય છે. એ ખર્ચ ક્યારેક કરોડો ડોલર્સમાં મંડાતો હોય છે. દર્દી સામે ડાયાબિટીઝ, હૃદયરોગ, કિડનીની નિષ્ફળતા, લિવર (પિત્તાશય)ની બીમારી કે આંતરડાંની બીમારી જ્યારે ડોળા ફાડીને ખાટલા પાસે ઊભી હોય ત્યારે એની અસહાયતાનો ખ્યાલ અન્ય કોઇને ક્યાંથી આવે? મૃત્યુ જ્યારે સમીપ જણાતું હોય ત્યારે દર્દીની જિજીવિષા લાચાર બનીને ડોક્ટર સામે આશાભરી નજરે જોતી રહે છે. એ આશાભરી નજર કેવી તેનો ખ્યાલ તો સંવેદનશીલ ડોક્ટરને જ આવે.

એલોપથીના ડોક્ટરો સામે થતી ફરિયાદોનો કોઇ પાર નથી. કોઇપણ વ્યવસાયમાં બ્લેકશીપ (બદમાશો) હોય જ છે. ખોટાં ખોટાં પ્રિસ્ક્રિ‌પ્શનમાં બિનજરૂરી દવાઓ લખી લખીને મેડિકલ કંપનીઓ પાસેથી અઢળક કમિશન ખાનારા ડોક્ટરો ઓછા નથી. જરૂર ન હોય તોય બ્લડ-ટેસ્ટ કરાવીને પૈસા બનાવનારા ડોક્ટરો પોતાના ઉમદા વ્યવસાયને બદનામ કરતા રહે છે. આમીર ખાનને કેન્દ્રમાં રાખીને તૈયાર થયેલી ટીવી સિરિયલ ‘સત્યમેવ જયતે’માં એક એપિસોડ મેડિકલ ભ્રષ્ટાચાર પર હતો. એ જોયા પછી દેવ જેવા જણાતા ડોક્ટર પ્રત્યેનો આદર ઘટી જાય એવી પરિસ્થિતિ હતી. મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓ નફો વધારવા માટે જે ગોરખધંધા કરે તેની સચોટ રજૂઆતો કેટલાંક પુસ્તકોમાં થઇ છે.

ઇવાન ઇલિચનું પુસ્તક ‘લિમિટ્સ ટુ મેડિસિન’ વર્ષો પહેલાં વાંચેલું. એમાં મલ્ટિનેશનલ કક્ષાએ ચાલતા મેડિકલ ભ્રષ્ટાચારની વિગતો મેડિકલ જર્નલોમાં પ્રસિદ્ધ થયેલા લેખોને આધારે આપવામાં આવી છે. આવા ભ્રષ્ટાચાર છતાંય એલોપથીમાતાનો વાંક કાઢી શકાય તેમ નથી. જે વાંક છે તે ભ્રષ્ટ કંપનીઓ અને ડોક્ટરોના છે. શું આયુર્વેદ કે હોમિયોપથી જેવી ચિકિત્સા પદ્ધતિઓ બિન-અસરકારક છે? ના, ના, ના. શું પ્રકૃતિ-ચિકિત્સા બોગસ છે? આ પદ્ધતિઓ જ્યાં સુધી એક્સ્પેરિમેન્ટલ રીસર્ચનું તંત્ર ન ગોઠવે ત્યાં સુધી પૂરી જમાવટ નહીં કરી શકે. મારું તો એટલું જ કહેવું છે કે જો તમને ચિકનગુનિયા થાય તો આયુર્વેદ કે હોમિયોપથી કે પ્રકૃતિ-ચિકિત્સા ભૂલી જજો. ચિકનગુનિયા તમને ઢીલા કરી મૂકશે.

એવી કટોકટીમાં એલોપથીને શરણે જવા સિવાય તમારો છૂટકો જ નથી. આવું જ સ્વાઇન-ફ્લૂ થાય ત્યારે પણ વિચારવું. આયુર્વેદાચાર્ય બાપાલાલ વૈદ્ય હૃદયરોગમાં સપડાયા ત્યારે એમની ટ્રીટમેન્ટ ડો. આર. કે. દેસાઇએ કરી હતી. તમારો દાંત ઓચિંતો દુખવા માંડે ત્યારે ડેન્ટિસ્ટ તમારા એક ખાસ દાંતને વી.આઇ.પી. ટ્રીટમેન્ટ આપવા માટે નાની સર્જરી કરવા ઇચ્છે છે. એ ડોક્ટર તમને એન્ટિબાયોટિક ગોળીઓનો ર્કોસ લખી આપે છે. બે દિવસ રોજ ત્રણ ત્રણ ગોળીઓ ગળો પછી જ એ ડેન્ટિસ્ટ પેલા દાંત પર ઇંજેક્શન આપવાનું શરૂ કરે છે. એન્ટિબાયોટિક ગોળીઓની પ્રતિક્રિયા ઘણી, પરંતુ એમના ઉપકારો પણ ઓછા નથી. તમે ખુરશીમાં સૂતાં સૂતાં ડોક્ટર તરફથી થતા બધા જ સ્નેહાળ અત્યાચારો સહન કરતા રહો છો.

બે દિવસમાં તમે અચૂક પીડામુક્ત બનો છો. પીડા ન થાય તે માટે ડોક્ટર તમને પેઇન-કિલર ગોળીઓ આપે છે. એ ગોળીઓ સાક્ષાત્ કરુણાસ્વરૂપે તમને બજારમાં મળે છે. લગભગ એ જ રીતે ઓપરેશન કરતી વખતે ક્યાં તો ડોક્ટર તમને સંપૂર્ણ બેભાન કરવાની દવા આપે છે કે પછી લોકલ એનેસ્થેસિયા આપે છે. આવી કરુણા અન્ય કોઇ ચિકિત્સા પદ્ધતિ પાસે નથી. ભારતીય ઉચ્ચાધિકારીઓ પરદેશ જઇને ખર્ચાળ સારવાર લે એવા બિલની જરૂર નથી. રોગ ન થાય ત્યાં સુધી મેડિકલ સ્ટોર પર જવાની જરૂર નથી. જરાક માથું દુખે ન દુખે, ત્યાં ગોળી લેવાની કુટેવ છોડવા જેવી છે. આયુષ્યની સરેરાશ વધી છે. બાયપાસ સર્જરી કરાવ્યા બાદ ઝડપભેર ચાલતા વૃદ્ધો માતા એલોપથીના આભારી છે.’

– પાઘડીનો વળ છેડે

યાદ રાખો કે અટલબિહારી વાજપેયીએ પણ પોતાના ઘૂંટણનું ઓપરેશન (Knee-replacement) ભારતમાં જ કરાવ્યું હતું. (સરકારના) એક જ ઓફિસર માટે એક કે બે કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવાનું જરાય વાજબી નથી.
– ટી.આર.એસ. સુબ્રહ્મણ્યન્

નોંધ: ભૂતપૂર્વ કેબિનેટ સેક્રેટરી, જેમણે દિલ્હીની એપોલો હોસ્પિટલમાં માઇનોર સર્જરી ગયે મહિ‌ને જ કરાવી હતી. ટીવી પર ચાલતી ચર્ચામાં તેઓ જોવા
મળે છે.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s